Verlatingsangst bij de hond

Als honden het voor het zeggen hadden, dan waren ze de hele dag aan onze zijde. Met de hond op pad gaan is erg leuk, maar soms kan de hond echt niet mee. Sommige honden vinden alleen zijn behoorlijk onprettig. Ongeveer 15% van de honden heeft last van verlatingsangst. Dit kan behoorlijk ontwrichtend zijn, zowel voor u als baasje, als voor de hond.

Uw eigen gevoel van vrijheid wordt beperkt, omdat u uw hond hoogstwaarschijnlijk niet alleen wil laten. Het idee van gezellig uit eten gaan, een spontaan drankje met een vriend of vriendin of zelfs een snelle boodschap bij de supermarkt doen blijkt plotseling minder vanzelfsprekend. Maar wat gebeurt er als u toch besluit de hond enkele uurtjes alleen thuis te laten? Dan is de kans groot dat uw huis getransformeerd is tot een slagveld van vernieling en ongelukjes, met mogelijk ook nog een boze buurman of buurvrouw die klaagt over het constante geblaf van uw hond.

Verlatingsangst bij de hond kan dus een uitdagende situatie vormen. Daarom bespreken we in dit artikel niet alleen de meest voorkomende oorzaken van verlatingsangst, maar ook hoe u de kans kunt verkleinen dat uw viervoeter verlatingsangst ontwikkelt.

Verlatingsangst bij de hond kan een frustrerend probleem zijn. Hoe kunt u uw hond helpen om de verlatingsangst onder controle te krijgen? Verlatingsangst is niet 100% te voorkomen, maar kan met de juiste hulp en middelen verholpen worden. Geduld en begrip zijn de sleutel tot een succesvolle begeleiding. 

Wat is verlatingsangst bij de hond

Het woord zegt het eigenlijk al. Het is de angst om verlaten te worden oftewel de angst om alleen (thuis) te zijn. Verlatingsangst bij de hond wordt officieel Separation-Related Behaviour (SRB) genoemd. Dit is een angst die heel diep kan zitten. De vorm en mate van verlatingsangst spelen een grote rol bij het aanpakken en begeleiden van dit gedrag. Het verhelpen van verlatingsangst kent geen shortcuts. Oftewel, het aanpakken van verlatingsangst kost tijd.

Hoe ontstaat verlatingsangst bij de hond?

Elke hond is uniek, maar bepaalde rassen zoals herders-, jacht- en gezelschapshonden vertonen vaker tekenen van verlatingsangst. Verschillende factoren kunnen dit gedrag veroorzaken.

• Sterke band met de eigenaar: Een nauwe band tussen u en uw hond vergroot de kans op verlatingsangst. Dit betekent niet dat u uw geliefde viervoeter op afstand moet houden! Het is wel belangrijk dat uw hond voldoende zelfvertrouwen en zelfstandigheid kan ontwikkelen.

• Langdurig thuis zijn: Tijdens periodes zoals de coronapandemie zijn veel mensen vanuit huis gaan werken. Merkt u dat uw hond nu last heeft van verlatingsangst? Dit kan veroorzaakt zijn doordat uw hond gewend is geraakt aan uw constante aanwezigheid en niet goed weet hoe hij moet omgaan met uw afwezigheid. Dit kan ook voorkomen na een lange vakantie, waarbij u veel en langdurig thuis was.

• Traumatische ervaringen: Een traumatische gebeurtenis terwijl uw hond alleen thuis was, kan leiden tot angstige reacties bij uw  toekomstige afwezigheid. Voorbeelden hiervan zijn vuurwerk, onweer, een alarm dat afgaat of een (groot) voorwerp dat om is gevallen.

• Ouderdom: Naarmate uw hond ouder wordt, kan hij zowel fysiek, als mentaal meer moeite hebben met alledaagse dingen. Uw aanwezigheid kan een geruststelling zijn. Ook dementerende honden kunnen plotseling meer moeite krijgen met alleen thuis zijn. 

• Verhuizing: Honden die vaak van baasje gewisseld zijn, kunnen bang zijn om opnieuw in een nieuwe omgeving met nieuwe eigenaren terecht te komen. Maar ook wanneer u samen met uw hond (regelmatig) aan het verhuizen bent, kan dit plotseling leiden tot verlatingsangst.

• Te vroeg uit het nestje gehaald: Wanneer een hond te vroeg van het nest wordt gescheiden, kan dit stress veroorzaken en leiden tot verlatingsangst. Na verloop van tijd kan het wennen aan alleen thuis zijn dit gedrag verminderen.

Heeft mijn hond verlatingsangst? De symptomen herkennen

Verlatingsangst is niet hetzelfde als niet graag alleen willen zijn. Er zijn een aantal kenmerken die bij verlatingsangst horen. Als uw hond één van deze signalen laat zien, hoeft dit niet gelijk te betekenen dat er sprake is van verlatingsangst. Het is afhankelijk van verschillende factoren. Uiteraard is het lastig te beoordelen of uw hond verlatingsangst heeft zolang u thuis bent. Om te zien hoe uw hond reageert op uw afwezigheid, kunt u bijvoorbeeld een camera plaatsen of door het raam kijken, terwijl u buiten staat. Honden hebben een onwijs goed gehoor. Zorg er bij dit laatste daarom ook voor dat uw hond u niet ziet, hoort of ruikt. Als uw hond weet dat u buiten staat, dan is de kans groot dat er juist onrust ontstaat. Welke signalen kan uw hond laten zien? 

• Blijven staren naar deur of ramen tot u weer thuis komt

• Uw hond wil niet eten of drinken tijdens het alleen zijn

• Uw hond blaft en jankt veel tijdens het alleen thuis zijn

• Uw hond vindt geen rust bij alleen thuis zijn, blijft onrustig heen-en-weer lopen

• In huis plassen of poepen

• Graven/krabben aan de rand van de deur

• Stresssignalen, zoals trillen, overgeven, overmatig likken, hijgen

• Sloopgedrag vertonen

• Zeer onrustig worden zodra de hond signalen herkent die aangeven dat u zult vertrekken, bijvoorbeeld als u uw schoenen aantrekt, jas of de sleutelbos pakt

• Constant achter u aan lopen wanneer u thuis bent. Dit doen veel honden en is op zichzelf niet zozeer een teken van verlatingsangst.

De symptomen kunnen ontstaan met één of meerdere familieleden/huisgenoten. Zo vindt de hond het bijvoorbeeld prima als de ene persoon de kamer verlaat, maar raakt enorm gestresst als een ander het doet. Het kan ook ontstaan als u thuis in een kamer bent die onbereikbaar is voor de hond. Iedere hond is verschillend en zal mogelijk andere symptomen laten zien en door andere oorzaken verlatingsangst kunnen ontwikkelen. Bovenstaande lijst is een algemeen overzicht van gedragingen die vaak worden gezien bij honden met angst. Honden met angst laten vaak deze symptomen zien, maar het kan bijvoorbeeld ook aangeleerd gedrag zijn.

Stel dat u twee honden in huis hebt, dan kan de ene dit gedrag overnemen door de ander na te doen. Deze hond voelt dan bijvoorbeeld geen angst, maar kopieert simpelweg de andere hond. Ook kan het zijn dat uw hond niet persé verlatingsangst heeft, maar bovenstaand gedrag laat zien door bijvoorbeeld verveling. Wanneer u twijfelt kunt u altijd de hulp van een gedragsdeskundige inroepen. Een hondengedragsdeskundige kan vaststellen of er sprake is van verlatingsangst en u handvatten geven of een compleet trainingsschema opstellen om dit probleem aan te pakken.

Hoe lang kan de gemiddelde hond alleen thuis blijven?

Hoe lang een hond alleen thuis kan blijven, is een vraag die veel hondenbezitters bezighoudt. Hoewel dit sterk afhankelijk is van de individuele hond, kunnen we een richtlijn hanteren van ongeveer vier uur achter elkaar, zo'n 2-3 keer per week. Als uw hond moeite heeft met deze periode van afzondering, kan dit aanzienlijke gevolgen hebben voor uw dagelijkse routine.

Het is belangrijk om op te merken dat sommige honden beter in staat zijn om langere periodes alleen door te brengen dan anderen. Echter, zelfs voor die honden die het lijken te verdragen, is het belangrijk om te weten dat ze waarschijnlijk niet genieten van deze tijd alleen, ook als ze zich geduldig gedragen.

Wanneer uw hond vaker dan een paar keer per week, meer dan gemiddeld vier uur per keer alleen is, kan het zijn dat het welzijn van uw hond structureel wordt aangetast. Het scenario waarin uw hond gedurende de hele dag alleen thuis is omdat u fulltime werkt en geen passende opvang kunt regelen, is verre van ideaal en kan leiden tot stress en een verminderde levenskwaliteit voor uw huisdier.

Is verlatingsangst bij de hond te voorkomen?

Verlatingsangst is niet 100% te voorkomen, maar u kunt uw hond wel helpen om te wennen aan uw afwezigheid. Veel honden hebben waarschijnlijk verlatingsangst zonder dat hun baasjes het weten. Daarom is het stapsgewijs aanleren van het alleen thuis zijn van groot belang, zodat het ontwikkelen van eventuele angst minder kans krijgt. Hier zijn enkele stappen die uw hond kunnen helpen om beter om te gaan met periodes van isolatie:

• Laat de hond geleidelijk wennen aan het alleen zijn en doe dit niet te abrupt en te lang. Begin met korte momenten, waarbij u de deur uit gaat en meteen weer terug komt. Doe dit meerdere keren per dag en bouw dit op door telkens een aantal seconden langer buiten te blijven staan. De kunst is om terug te keren vóórdat uw hond zich angstig begint te voelen. Zodra u het goed heeft opgebouwd waardoor u ietsjes langer weg kunt gaan, kunt u de reactie van de hond filmen met een eenvoudige camera, zodat u kunt zien wanneer uw hond onrustig begint te worden. Neem ruim de tijd om het langzaam op te bouwen. Een geadopteerde hond of pup die pas kort bij u is, is er nog niet klaar voor om langere tijd alleen zijn. Overhaast deze stap dus niet. 
• Vermijd uitbundige begroetingen wanneer u thuis komt. Zeg even gedag en geef een aai (u hoeft de hond absoluut niet te negeren), maar ga dan eerst verder met uw eigen bezigheden totdat uw hond rustig geworden is. Stel dat u boodschappen gehaald heeft, dan ruimt u bijvoorbeeld eerst rustig uw boodschappen op om de hond pas daarna uitbundig te begroeten.
• Zorg ervoor dat uw hond voorafgaand voldoende uitgelaten en moe is.
• Gebruik een vast woord of signaal voordat u vertrekt (bijvoorbeeld "Tot straks" of "Zo terug"). Het is hierbij erg belangrijk dat u rust uitstraalt en niet te uitbundig afscheid neemt. Dit kan de angst namelijk vergroten. 
• Belangrijk: word niet boos op uw hond! Ondanks dat het frustrerend kan zijn dat uw hond een ravage aanricht in huis, doet u er goed aan om niet boos te reageren. Uw hond zal dit niet begrijpen, omdat er mogelijk al te veel tijd tussen het slopen en straffen zit. Uw boze reactie zou juist alleen maar meer angst kunnen veroorzaken bij de hond.

Hulpmiddelen bij verlatingsangst bij de hond

Het kan handig zijn om een hond met verlatingsangst de juiste ondersteuning te geven door gebruik te maken van hulpmiddelen. Om de periode minder stressvol te maken voor de hond kunt u kijken naar stressverlagende supplementen. Voorbeelden hiervan zijn de verdampers van Adaptil of Pet Remedy. Of voeg een voedingssupplement toe aan de maaltijd van uw hond zoals Sensipharm Feelings Control, PUUR Calm of Phytonics Strezz.
Royal Canin Expert Calm kan op advies van de dierenarts gegeven worden om stress gerelateerde symptomen te verminderen. Sommige honden met verlatingsangst hebben baat bij een Thundershirt. Dit is een shirt dat strak om het lichaam van uw hond zit. Hierdoor voelt de hond zich geborgen en rustiger.

Meer info? 

Vraagt u zich af hoe honden dingen leren en angsten ontwikkelen? Op onze blogpagina hebben we interessante blogartikelen over het gedrag en de leerprocessen van de hond. Bovendien leest u alles over voeding, gezondheid en de verzorging van uw viervoeter.